: พรรัตน์ วชิราชัย

อาสามาอยู่ใกล้เป็น “เพื่อนใจ” น้อง

“เด็กเขานอนอยู่เหมือนหุ่นยนต์นิ่งๆ ไม่พูด ไม่คุย นั่งดูทีวี แต่พอเราลองชวนเขาคุย ชวนเขาเล่นก็เหมือนใส่ถ่าน เขาเล่น คุย วิ่งไปวิ่งมา มีชีวิตชีวา ต่างจากแรกๆ ที่นั่งจ่อมอยู่บนเตียง”

คำพูดของอาสาสมัครโครงการ “อาสาสมัครดูแลผู้ป่วยเด็กเรื้อรังและระยะสุดท้าย” บอกได้อย่างดีว่าเด็กๆ ที่ต้องนอนป่วยด้วยโรคเรื้อรัง ไม่ต้องการของเล่น ของกิน หรือของขวัญที่เกินจำเป็น แต่ต้องการใครสักคนที่เป็นเพื่อนคุย เพื่อนเล่นเวลาที่คุณแม่ไม่อยู่  คนที่จะมาเพื่อชวนเขาวาดรูปต้นไม้ ดอกไม้ แม่น้ำ และภูเขา คนที่จะชวนประดิษฐ์ของเล็กๆ น้อยๆ เอาไว้วางประดับหัวเตียง และคนที่จะฟัง พร้อมเป็นเพื่อนเขาได้อย่างเต็มหัวใจ

นี่คืองานอาสาสมัครอีกรูปแบบหนึ่งที่ไม่ต้องการหงาดเหงื่อ แรงกาย แต่ต้องการแรงใจอาสาที่อยากดูแลฟื้นฟูจิตใจเด็กๆ ผ่านงานศิลปะต่างๆ เช่น การวาดรูป การเล่านิทาน การทำกิจกรรม การพูดคุย การรับฟัง โดยอาสาสมัครไม่จำเป็นที่ต้องมีความสามารถในด้านศิลปะโดยเฉพาะ เพียงมีใจที่อยากทำ มีความพร้อม และเวลา ก็เพียงพอแล้วที่จะทำได้ ทั้งช่วยแบ่งเบาภาระคุณหมอและพยาบาลที่มีงานล้นมือ และคุณพ่อคุณแม่ที่แทบจะต้องนั่งเฝ้าลูกตลอดเวลา ให้พวกเขาได้มีเวลาปลีกตัวออกไปผ่อนคลายกับความเครียดต่างๆ ที่รุมเร้าได้บ้าง

อย่างไรก็ตาม ก่อนที่อาสาข้างเตียงจะสามารถเข้าไปดูแลน้องๆ ได้ ต้องผ่านคัดเลือกผ่านการเขียนบทความ และการอบรมกับคุณหมอและพยาบาลจากโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์  อีกทั้งอาสาสมัครต้องมีเวลาในการทำกิจกรรมกับผู้ป่วยทุกสัปดาห์ๆ ละ 1 วัน อย่างต่อเนื่อง และนัดแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันแพทย์ที่ปรึกษาสัปดาห์ละครั้งในเดือนแรก

แพทย์หญิงพัชรินทร์  สุคนธาภิรมย์ ณ พัทลุง แพทย์ด้านศิลปะบำบัดสำหรับผู้ป่วยโรคระยะสุดท้ายกล่าวถึงเหตุผลของกระบวนการต่างๆ ว่า การคัดเลือกอาสาสมัครทางบทความเป็นไปเพื่อรวบรวมคนที่สนใจและตั้งใจจริงมาอบรมทำความเข้าใจร่วมกันเกี่ยวกับระบบโรงพยาบาล การทำศิลปะบำบัด และวิธีการการปฏิบัติตัวกับคนไข้อย่างเหมาะสม เนื่องจากการดูแลผู้ป่วยเรื้อรัง เป็นกรณีที่ค่อนข้างเป็นสิ่งที่ละเอียดอ่อน การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันแพทย์ที่ปรึกษาสัปดาห์ละครั้งในเดือนแรกก็เพื่อเป็นการดูแลสภาพจิตใจของอาสาสมัครว่าเป็นเช่นไร เมื่อต้องดูแลคนไข้ระยะสุดท้าย

และเมื่อถามว่าอาสาสมัครต้องทำอะไร?  คำตอบเดียวของคุณหมอ คือ “การมาเป็นเพื่อน”

“เด็กๆ ไม่ต้องการของเล่น แต่ต้องการเพื่อน อาสาจะเข้าไปเป็นเพื่อนได้ ผ่านกิจกรรรมศิลปะ การแลกเปลี่ยนพูดคุย การเล่นกับเด็ก สิ่งเหล่านี้เป็นจังหวะให้เด็กได้แสดงความรู้สึกของตัวเอง ความกลัวของเขาที่ต้องมาอยู่โรงพยาบาลคนเดียว ไม่จมอยู่กับความเศร้า หากไม่มีกิจกรรมเหล่านี้ ความรู้สึกเหล่านั้นของเด็กๆ ก็จะยังสะสมอยู่ ไม่มีใครมาช่วยรับฟัง แบ่งเบาความรู้สึก”

คุณหมอกล่าวต่อไปถึงการทำงานอาสาสมัครว่า “การเป็นอาสาสมัคร เป็นการมาทำโดยไม่หวังผลตอบแทน มันเป็นสภาวะที่เป็นอิสระมาก ไม่ตกในเงื่อนไข เพียงแต่อยากอยู่กับเด็กๆ ทำให้เข้าใจตัวตนของเด็กๆ มากขึ้น เราจะได้เห็นว่าเขามีวิธีที่จะต่อสู้ มีวิธีอยู่กับความตายต่างกัน มันเป็นโอกาสที่ทำให้เราเข้าถึงตัวเขา เข้าถึงใจของเขาได้เต็มที่”

สิ่งที่ต้องทำมากมายและละเอียดอ่อนขนาดนี้ แต่สำหรับอาสาข้างเตียงอย่าง ณัธยา  พุทธชัยกุล หรือ นิ กลับบอกว่าการได้มาพบกับเด็กๆ ทำให้เขาได้บำบัดตัวเอง และมองเห็นความงดงามของเด็กแม้ในงามต้องเผชิญความเจ็บป่วย “นิมาเจอเด็กๆ เขาบริสุทธิ์ มากเขาเจ็บก็บอก แต่ไม่เคยเอาความหงุดหงิดมาใส่เรา เวลาเห็นรูปภาพเขาสวยไม่สวย เรา ก็รู้สึกว่ามันสดใสจังเลย มันบริสุทธิ์ เห็นแล้วมีความสุข หัวใจเราเบิกบาน มาแล้วเราได้ เราไม่เสียอะไรเลย”

ด้าน คุณพ่อนักประดิษฐ์  กิตติพงษ์  ประภาวิวัฒน์ บอกเล่าถึงประสบการณ์ว่าการเป็นอาสาข้างเตียงว่า  “ด้วยความที่ผมชอบประดิษฐ์ของอยู่แล้ว การมาทำกิจกรรมกับเด็ก มันกลายเป็นว่าผมได้บำบัดตัวเองไปโดยปริยาย ผมได้ใช้สิ่งที่ผมมี มาทำประโยชน์ น้องก็ได้ พ่อแม่ได้เห็นก็มีความสุข พอมีกิจกรรม น้องก็รู้สึกดี โรคของเขาก็จะบรรเทาลง”

“ผมคิดว่าโครงการนี้ถ้ามีโอกาส มีเวลาว่าง น่าจะลองทำดู เป็นการค้นหาตัวเองในฐานะมนุษย์คนหนึ่งด้วยการทำงาน การเป็นอาสาสมัคร เป็นโอกาสทอง ถ้ามีความคิดอยากเป็นครู หรือ อยากให้คนดีใจ เป็นสิ่งที่น่าทำและทำได้เลย แค่คิด สร้างสรรค์ มันสนุก ไม่เสียเวลา”

.......................................................

โครงการเผชิญความตายอย่างสงบ เปิดรับอาสาสมัครดูแลผู้ป่วยเด็กเรื้อรังและระยะสุดท้าย

เครือข่ายพุทธิกา และโรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ ตระหนักว่ากลุ่มผู้ป่วยเด็กโรคมะเร็งเรื้อรัง หรือเด็กที่กำลังเจ็บป่วยด้วยโรคระยะสุดท้ายในโรงพยาบาล เป็นอีกกลุ่มหนึ่งที่ต้องการกำลังใจและการช่วยเหลือดูแลจากคนรอบข้าง แม้ว่าโรงพยาบาลจะมีแนวทางการรักษาพยาบาลตามมาตรฐานการดูแลผู้ป่วย ทว่าระบบโรงพยาบาลก็มีภาระในการดูแลผู้ป่วยเป็นจำนวนมาก บุคลากรมีจำนวนไม่เพียงพอ ทำให้ไม่สามารถดูแลตอบสนองต่อความทุกข์ของเด็กและครอบครัวได้อย่างเต็มที่ โดยเฉพาะสภาวะทางจิตใจที่เป็นทุกข์ เนื่องจากความเจ็บป่วยที่รักษาไม่หาย

ด้วยเหตุนี้ทางโครงการจึงอยากเปิดโอกาสให้ผู้สนใจทั่วไปได้บำเพ็ญประโยชน์ โดยสมัครเข้ามาทำงานช่วยเหลือฟื้นฟูจิตใจเด็กที่เจ็บป่วยและครอบครัวของพวกเขาผ่านกิจกรรมศิลปะ ซึ่งนอกจากจะช่วยแบ่งเบาภาระของบุคลากรในโรงพยาบาลแล้ว อีกทั้งยังเป็นการส่งเสริมให้เรียนรู้การการทำบุญรูปแบบใหม่ด้วยการบำเพ็ญประโยชน์เพื่อผู้อื่นและสังคมอีกด้วย

กิจกรรมศิลปะเพื่อการเยียวยา
กลุ่มเป้าหมาย ผู้ป่วยเด็กอายุระหว่าง 4-14 ปี ซึ่งป่วยเป็นมะเร็งและอยู่ในระหว่างการรักษาตัวในโรงพยาบาล ทั้งนี้แพทย์และพยาบาลจะช่วยให้คำแนะนำและคัดเลือกผู้ป่วยเด็กให้กับท่าน

สถานที่
โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์

คุณสมบัติอาสาสมัคร
ไม่จำกัดเพศ อายุ ไม่ต้องมีความเชี่ยวชาญด้านศิลปะ แต่มีจิตอาสาช่วยเหลือผู้อื่น และมีภูมิคุ้มกันโรคหัดและสุกใส

ติดต่อสอบถาม
เครือข่ายพุทธิกา: 8/23 ซอยบ้านช่างหล่อ ถนนพรานนก เขตบางกอกน้อย กรุงเทพฯ 10700 โทรศัพท์: 02-866-2721-2 และ 085-919-7616

ข้อมูลจาก www.volunteerspirit.org