คอลัมน์บทความพุทธิกา

โพสต์ทูเดย์ ฉบับวันที่ 18 กรกฎาคม 2553

องค์ประกอบรัฐกับส่วนที่ต้องพัฒนา
ดังที่เคยนำเสนอในบทความเรื่อง “ราษฎรไม่อ่อนแอ…ไทย (จึงจะ) เข้มแข็ง” (โพสต์ทูเดย์ 22 พฤศจิกายน 2552) ว่า Georg Jellinek นักคิดชาวเยอรมัน แบ่งองค์ประกอบอันเป็นสาระสำคัญของรัฐออกเป็น 3 ประการ คือ 1. ราษฎร หมายถึง พลเมืองที่เป็นสมาชิกของรัฐ 2. อาณาเขต ได้แก่ พื้นที่ที่รัฐใช้อำนาจปกครองหรือมีอำนาจเหนือ 3. อำนาจอธิปไตย คือ อำนาจรัฐ (Jellinek จัดรัฐบาลรวมเข้าในอำนาจอธิปไตย เพราะรัฐบาลใช้อำนาจบริหาร อันเป็นหนึ่งในอำนาจอธิปไตย แต่นักคิดบางคนแยกรัฐบาลออกเป็นองค์ประกอบข้อที่ 4 ต่างหาก) เมื่อองค์ประกอบครบตามข้างต้นรัฐก็เกิดขึ้น

บรรดาองค์ประกอบทั้ง 3 ข้อนั้น พลเมืองและดินแดนเป็นองค์ประกอบในทางข้อเท็จจริงตามธรรมชาติ เป็นองค์ประกอบที่มีชีวิตจิตใจและเป็นองค์ประกอบสำคัญในการบำรุงรักษาดินแดนและอำนาจรัฐให้คงอยู่ เจริญหรือเสื่อม ดังนั้นในบรรดาองค์ประกอบของรัฐทั้ง 3 ประการนั้น องค์ประกอบที่ต้องพัฒนาคือราษฎร
อ่านต่อ »

โพสต์ทูเดย์ ฉบับวันที่ 11 กรกฎาคม 2553

ขณะที่ชายคนหนึ่งกำลังขัดล้างรถอย่างขะมักเขม้น ลูกชายวัย 4 ขวบ ก้มลงเก็บก้อนหินขึ้นมา
แล้วบรรจงขูดขีดไปบนด้านข้างของตัวรถ พักใหญ่ต่อมา… เมื่อพ่อได้ยินเสียงครูดของหินก็เกิดความฉุนเฉียว โกรธเป็นฟืนเป็นไฟ เขากระชากมือลูกมาตีลงบนมือน้อย ๆ นับครั้งไม่ถ้วน โดยไม่ทันนึกว่าตนได้ถืออะไรอยู่ในมือ ณ โรงพยาบาล.. นิ้วลูกชายถูกตัดออก เพราะกระดูกแตก จนหมอไม่สามารถเชื่อมต่อได้ ขณะที่พ่อเข้ามาดูลูกในห้อง ลูกมองพ่อด้วยสายตาปวดร้าว แล้วถามพ่อว่า “เมื่อไร นิ้วหนูจึงจะยาวเหมือนเดิม? ”

คำถามนั้น…เหมือนคมมีดกรีดลึกลงไปในหัวใจผู้เป็นพ่อ เขารู้สึกละอายใจ รู้สึกผิด และเสียใจใน การกระทำของตนอย่างไม่อาจให้อภัย เขาจึงกลับไปที่รถ เตะมันสุดแรงเกิดโดยไม่ยั้งจนเหนื่อยหอบ
แล้วทรุดตัวลงนั่งข้างรถอย่างเศร้าใจ สายตาพลันเหลือบไปเห็นรอยขูดขีด เขาเบิกตากว้าง ! จ้องมอง คำว่า “รักพ่อ” น้ำใส ๆ เริ่มเอ่อ แล้วไหลอาบแก้ม เขาเอามือปิดหน้า ร้องไห้สะอึกสะอื้นราวกับใจจะขาด รุ่งขึ้น… ชายคนนั้นได้ฆ่าตัวตาย
อ่านต่อ »

โพสต์ทูเดย์ ฉบับวันที่ 4 กรกฎาคม 2553

“ก็ใช้ชีวิตอยู่อย่างง่ายๆ ไม่ทำให้ใครเดือดร้อน”
เป็นวลีที่หลายคนใช้ตอบ เมื่อถูกถามว่ามีหลักในการดำเนินชีวิตอย่างไร หลังจากนั้นเราก็มักได้ยินเสียงซุบซิบถึงความเรียบง่ายของเขาคนนั้นในทำนองที่ว่า อย่างนี้หรือที่เรียกว่าเรียบง่าย
ความเรียบง่ายของคนหนึ่ง อาจมองได้ว่าเป็นความหรูหราฟุ่มเฟือยในสายตาของอีกคนหนึ่ง แต่ในขณะที่ความเรียบง่ายของอีกคนหนึ่งกลับถูกมองว่าเคร่งครัด หรือ ‘ตึง’ จนเกินไปในสายตาของอีกคนหนึ่ง
หากจะยกตัวอย่างการซื้อรถมาขับสักคันหนึ่งว่าเป็นการใช้ชีวิตที่เรียบง่ายหรือเปล่า คงพอจะเห็นได้ว่าเป็นประเด็นที่ถกเถียงหาคำตอบได้มากมาย
อ่านต่อ »

มติชน ฉบับวันที่ 20 มิถุนายน 2553

ฟุตบอลโลกครั้งที่ 19 ทำให้แอฟริกาใต้กลับมาเป็นจุดสนใจของคนทั้งโลกอีกครั้งหนึ่ง ตลอดทั้งเดือนคนหลายร้อยล้านจะจับจ้องมองเกมกีฬาเดียวกัน ในขณะที่ชาวแอฟริกาใต้ร่วมกันเทใจให้กับทีมฟุตบอลของตัวท่ามกลางบรรยากาศที่เป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน

บรรยากาศดังกล่าวนับว่าแตกต่างอย่างมากจาก 15 ปีก่อนเมื่อแอฟริกาใต้เป็นเจ้าภาพจัดรักบี้โลก ก่อนหน้านั้นแค่ 2 ปีแอฟริกาใต้เกือบจะเกิดสงครามกลางเมือง มีเหตุการณ์นองเลือดหลายครั้งอันเกิดจากการปะทะกันระหว่างคนขาวกับคนดำ และระหว่างคนดำต่างเผ่า รัฐบาลซึ่งมาจากคนขาวอันเป็นชนกลุ่มน้อยคุมสถานการณ์แทบจะไม่ได้แล้วทั้ง ๆ ที่มีอำนาจเผด็จการอยู่ในมือ ใช่แต่เท่านั้นเศรษฐกิจของแอฟริกาใต้ก็ย่ำแย่เพราะเพิ่งฟื้นตัวจากการถูกนานาชาติคว่ำบาตรเนื่องจากมีนโยบายเหยียดผิวมาช้านาน
อ่านต่อ »

โพสต์ทูเดย์ ฉบับวันที่ 20 มิถุนายน 2553

“มันคงเยี่ยมมากๆ เลย ถ้าน้ำหนักฉันจะลดลงได้สัก 4 กิโล”
“ทำไมบ้างเรา ไม่เหมือนบ้านเขา”
“ความรักของฉันจะสมหวังมั้ยหนอ”
“ฉันคงตายแน่ๆ ถ้าถูกให้ออกจากงาน” ฯลฯ
ความสุข ความทุกข์รายล้อมอยู่รอบตัวเรา เราวิ่งหนีทุกข์ โดยคาดหวังว่าสิ่งที่เราเข้าหาน่าจะให้ ความสุข ความพอใจมากกว่าภาวะที่เป็นอยู่ และเมื่อพบว่ามันไม่ได้สุขจริงเท่าไร เราก็วิ่งหาความสุข อันใหม่ ซินเดอเรลลา เป็นเทพนิยามตัวอย่างของของการดิ้นรนจากภาวะคับแค้นไปสู่ความสุขอันใหม่ที่ หวานชื่นโรแมนติคตามประสาภาพฝันของหญิงสาวทั่วโลก
อ่านต่อ »